Τρίμηνο - εφιάλτης

Στις 13 Ιουλίου 2007, το κεντρικό άρθρο του οικονομικού φύλλου της έγκυρης εφημερίδας ‘Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής’ είχε τον ακόλουθο τίτλο

{... Τρίμηνο-εφιάλτης για τους Ελληνες τραπεζίτες ...}

και διευκρίνιζε ότι τα στοιχεία που θα περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου θα δείξουν ισχυρές πιέσεις στην κερδοφορία των τραπεζών.

Οι μετοχές όμως των τραπεζών, στηριζόμενες στην έντονη κερδοφορία (αποτέλεσμα της τεράστιας ρευστότητας που επικρατούσε στην αγορά την περασμένη πενταετία), ήταν αυτές που ‘σήκωσαν’ σε μεγάλο βαθμό την ανοδική κίνηση που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2003 και τελείωσε τον Νοέμβριο του 2007.

Αρα, το επόμενο τρίμηνο θα εμφανιστούν πιθανότατα στα αποτελέσματα των τραπεζών οι επιπτώσεις από την πολύ μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση που πλήττει την διεθνή οικονομία και έχει οδηγήσει σε κατάρρευση πολύ μεγάλο αριθμό σχετικών μετοχών.

Το επόμενο καθοδικό κύμα του ελληνικού χρηματιστηρίου θα είναι πιθανότατα συνδεδεμένο με τα αποτελέσματα αυτά.

Το απλό σενάριο ‘προβλέπει’

•  μια έντονη καθοδική κίνηση που θα οδηγήσει τον Γενικό Δείκτη σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα
• τη δημιουργία πολύ άσχημης ψυχολογίας σε όσους δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά και διατηρούν μεσοχρόνιες αγοραστικές θέσεις και
• την εκ των υστέρων ‘δικαιολόγηση’ της καθοδικής πορείας του χρηματιστηρίου από τα αποτελέσματα των τραπεζών, τα οποία οφείλονται στην ‘κακιά διεθνή κρίση’ και δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, οπότε όλοι αυτοί που (συστηματικά και με αξιοθαύμαστο οίστρο) υπεραμύνονταν της αντοχής της ελληνικής οικονομίας θα ‘αιφνιδιαστούν’ αφού δεν θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν (!) τις εξελίξεις αυτές.

Ολα τα παραπάνω όμως αποτελούν απλά ένα σενάριο, αυτό όμως που αυτή τη στιγμή προβάλλει σαν το πιθανότερο.

Προς το παρόν, η ελληνική αγορά ετοιμάζεται για μία βραχυχρόνια ανοδική κίνηση. Η προετοιμασία αυτή είναι έκδηλη στο κλίμα που δημιουργείται στον οικονομικό τύπο και στη συμπεριφορά των χρηματιστηριακών δεικτών και των επιμέρους μετοχών.

Το απαραίτητο ψυχολογικό υπόβαθρο της ανοδικής αυτής κίνησης και του πιθανού ‘ξεφορτώματος’ σημαντικού αριθμού μετοχών στο τέλος της θα δημιουργηθεί από τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου, τα οποία παραμένουν καλά εν μέσω της κρίσης γεγονός που κατά την άποψη των ‘ταύρων’, αποδεικνύει τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας.

Η εικόνα αυτή όμως αλλάζει εάν αναλογιστεί κάποιος ότι

•  έχει καταβληθεί κάθε δυνατή και νόμιμη προσπάθεια από την πλευρά των τραπεζών να μεταφερθούν τυχόν επισφάλειες στα επόμενα τρίμηνα
• τα εν λόγω αποτελέσματα (που ανακοινώνονται στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου) αφορούν ήδη το παρελθόν
• τα χρηματιστήρια είναι ένας μηχανισμός που με σπάνια αξιοπιστία προεξοφλεί τα μελλοντικά γεγονότα.

Κάθε ανοδική κίνηση που τυχόν θα υλοποιηθεί το επόμενο διάστημα πρέπει να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο που αναφέρθηκε παραπάνω, δηλαδή σαν μια προετοιμασία για μια ευρύτερη καθοδική κίνηση.

Αυτό είναι επαναλαμβάνουμε το πιθανότερο μεσοχρόνιο σενάριο, το οποίο εντοπίστηκε από την eZMarket το φθινόπωρο του 2007 (με τη δημιουργία του σφηνοειδούς σχηματισμού τερματισμού στους βασικούς δείκτες του ΧΑΑ και την έναρξη της πτώσης των μετοχών των αμερικάνικων τραπεζών), ενεργοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2008 και βρίσκεται σε εξέλιξη χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις.

Τα χαρακτηριστικά της ανοδικής κίνησης που ‘προετοιμάζεται’ από την αγορά θα καθορισθούν σε μεγάλο βαθμό από τη συμπεριφορά του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.

Οπως γνωρίζετε, στο εν λόγω χρηματιστήριο βρίσκεται σε εξέλιξη ανοδική αντίδραση. Η αντίδραση αυτή είναι η τελευταία πριν την έναρξη μιας έντονης καθοδικής κίνησης, η οποία αναμένεται να επηρεάσει το σύνολο των διεθνών χρηματιστηρίων.

Θα προλάβει το ελληνικό χρηματιστήριο να εκτελέσει μια αξιόλογη ανοδική κίνηση (ένα bear market rally) πριν την πτώση της Wall street;

Αυτό θα φανείς στο εμέσως επόμενο διάστημα. Πολύ χρήσιμη για τα συμπεράσματα σας είναι η μελέτη της βραχυχρόνιας συμπεριφοράς των διεθνών δεικτών που περιλαμβάνεται στην Ημερήσια Ανάλυση.

Εκεί θα βρείτε επίσης τον σχολιασμό της συμπεριφοράς της μετοχής της ΙΝΤΡΑΛΟΤ, η οποία επιβεβαίωσε πλήρως τις εκτιμήσεις μας για έντονη καθοδική κίνηση. Η προετοιμασία της (set up) όμως για την κίνηση αυτή μοιάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό με την εικόνα που παρουσιάζουν οι κυριότερες τραπεζικές μετοχές.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Υπάρχει ένα σενάριο ολικής ανάκαμψης των χρηματιστηριακών αγορών που προβλέπει ένα από τα δυνατότερα ράλι στο δεύτερο εξάμηνο του 2008 και την έναρξη της μεγαλύτερης ανοδικής κίνησης των τελευταίων 28 ετών. Το σενάριο αυτο προωθείται κυρίως από τους αναλυτές της Goldman Sachs, και βρίσκει εκτεταμένη υποστήριξη από τα τμήματα ανάλυσης της Deutche Bank και της UBS.

Χωρίς να μπορούμε να το αποκλείσουμε (οι εκτιμήσεις αυτές δείχνουν να προσαρμόζονται περισσότερο στην προσπάθεια δημιουργίας του απαραίτητου ψυχολογικού υπόβαθρου για ένα σημαντικό bear market rally), διευκρινίζουμε ότι ένα τέτοιο σενάριο απαιτεί την ολική επαναφορά των μετοχών των τραπεζών της Wall Street και την έναρξη της διαδικασίας άνοδου των επιτοκίων από την FED.

Οπως είχε αναφερθεί και στην προηγούμενη εβδομαδιαία ανασκόπηση

{... Τα σημεία που έχουν τεθεί από την eZMarket ως ειδοποιητήρια (alerts) για τον εντοπισμό μιας τέτοιας εξέλιξης παρουσιάζονται αναλυτικά κάθε φορά που εξετάζεται μια μετοχή του αμερικάνικου χρηματιστηρίου. Κάθε φορά που κάποιο από αυτά θα ενεργοποιείται, θα ενημερώνεστε στην κύρια σελίδα του διαδικτυακού μας τόπου. ...}

Η ανοδική αντίδραση του δείκτη μέσα σε προκαθορισμένα και γνωστά όρια παραμένει σε εξέλιξη. Περιορισμένα τα περιθώρια του για τη δημιουργία εκπλήξεων. Η εστίαση στη συμπεριφορά του αφορά τον ΕΓΚΑΙΡΟ εντοπισμό του σημείου τερματισμού της ανοδικής κίνησης.

Μακροχρόνια συμπεριφορά

• Το μακροχρόνιο καθοδικό σενάριο παραμένει σε ισχύ. Δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία αναίρεσης του ή πρόθεσης του δείκτη να το αναιρέσει.
• Οπως έχει αναφερθεί, ιδιαίτερα σημαντικά επίπεδα για τη μακροχρόνια πορεία του είναι αυτά των 10.840 και 11.700 μονάδων.
• Σε εξέλιξη βρίσκεται η προσπάθεια του να διασπάσει ανοδικά την αντίσταση της εν λόγω περιοχής τιμών.
• Αξιόπιστη διάσπαση και παραμονή πάνω από το επίπεδο των 11700 μονάδων (και περισσότερο ίσως των 12100 μονάδων) θα δημιουργήσει έντονο προβληματισμό για την ‘ομαλή’ εξέλιξη του καθοδικού σεναρίου. Αλλά η διάσπαση αυτή αυτή δεν έχει ακόμη λάβει χώρα.
• Ο Αύγουστος έχει ακόμη δύο εβδομάδες. Οπως έχει αναφερθεί, η κρισιμότητα τους είναι πολύ μεγάλη αφού στο διάστημα αυτό αναμένεται ο τερματισμός της ανοδικής αντίδρασης.

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Η ανοδική κίνηση του δείκτη διαρκεί ήδη 5 εβδομάδες.
• Η μεσοχρόνια συμπεριφορά του δείκτη επηρεάζεται (και θα επηρεαστεί και στο μέλλον) σημαντικά από την ύπαρξη του καθοδικού καναλιού 120, το οποίο παρουσιάζεται με μπλε χρώμα
• Διατηρούμε την εκτίμηση μας (σύμφωνα με το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο) ότι ο δείκτης δεν πρέπει να καταφέρει να προσεγγίσει τη γραμμή αντίστασης Α120. Η γραμμή αντίστασης βρίσκεται στην περιοχή των 12600 μονάδων.

Κατάσταση τάσης

• Ο δείκτης παραμένει σε μεσοχρόνια καθοδική τάση, από την οποία δεν φαίνεται να μπορεί να εξέλθει το επόμενο διάστημα.
• Διατηρούμε την εκτίμηση μας ότι ο δείκτης θα συναντήσει τη ζώνη τάσης στην περιοχή των 12250-12350 μονάδων.

Εάν δείτε τα σχόλια για τον εν λόγω δείκτη που συμπεριλήφθηκαν στις προηγούμενες εβδομαδιαίες ανασκοπήσεις, θα διαπιστώσετε ότι η στήριξη και η ανοδική αντίδραση από την περιοχή των 2200 μονάδων ήταν η πλέον αναμενόμενη συμπεριφορά.

Μακροχρόνια συμπεριφορά

• Οπως γνωρίζετε, ο δείκτης προσπαθεί εδώ και αρκετό διάστημα να διασπάσει καθοδικά το πλαγιοανοδικό κανάλι 108.
• Η επιτυχία στην προσπάθεια αυτή ολοκληρώνεται με την καθοδική διάσπαση του επιπέδου των 2.200 μονάδων.
• Μόνο με τη διάσπαση αυτή τίθεται σε εφαρμογή το σενάριο της έντονης καθοδικής κίνησης, με πρώτο στόχο το επίπεδο των 1.700 μονάδων.
• Ο δείκτης συνεχίζει την ανοδική του αντίδραση από την περιοχή των 2200 μονάδων.
• Προβληματισμός για την ομαλή συνέχεια του καθοδικού σεναρίου δημιουργείται μόνο με την αξιόπιστη ανοδική αντίδραση του επιπέδου των 2550 μονάδων.

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Διατηρούμε την εκτίμηση μας ότι το πιθανότερο σενάριο για τον δείκτη είναι η δημιουργία του δεξιού ώμου του σχηματισμού ‘Κεφαλή και Ώμοι’ μετά την αναπήδηση του στο επίπεδο των 2.200 μονάδων.
• Καθοδική διάσπαση του επιπέδου αυτού θα οδηγήσει άμεσα τον δείκτη στο επίπεδο των 1.900 μονάδων (στόχος της μεσοχρόνιας ανάλυσης).
• Τυχόν ανοδική διάσπαση του επιπέδου των 2500 μονάδων τερματίζει το σενάριο της δημιουργίας σχηματισμού ‘Κεφαλή και Ωμοι’ και θέτει σε αμφισβήτητη το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο.
• Σύμφωνα με το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο, η ανοδική αντίδραση του δείκτη πρέπει να ολοκληρωθεί στην παρούσα περιοχή τιμών.

Κατάσταση τάσης

• Η είσοδος σε μεσοχρόνια καθοδική τάση είναι αναμφισβήτητο γεγονός.
• Ο δείκτης βρίσκεται, όπως βλέπετε, στην περιοχή της ζώνης τάσης. Η ανοδική της διάσπαση είναι το λιγότερο πιθανό σενάριο. Μια τέτοια εξέλιξη θέτει σε αμφισβήτηση τη μεσοχρόνια καθοδική κίνηση.

Από τις τράπεζες που οδήγησαν την έντονη ανοδική αντίδραση του προηγούμενου διαστήματος. Η εστίαση στη συμπεριφορά της είναι απαραίτητη για να διασπιστωθεί η ικανότητα της να διατηρήσει τα σημαντικά κέρδη που έχει καταγράψει από τα πρόσφατα χαμηλά της.

Μακροχρόνια συμπεριφορά

• Μετά την ‘αναπήδηση’ της στο επίπεδο των 22 δολλαρίων η μετοχή προσέγγισε την περιοχή των 33,5.
• Σημαντική ένδειξη της μεσοχρόνιας καθοδικής κίνησης θα αποτελέσει η ανοδική διάσπαση και παραμονή πάνω από το επίπεδο αυτό.

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Η καθοδική λύση του σχηματισμού ’Συμμετρικού Τριγώνου’ που δημιούργησε η μετοχή, το πρώτο τετράμηνο του 2008 την οδήγησε με νομοτελειακό τρόπο στην περιοχή που είχε τεθεί σαν στόχος.
• Από την περιοχή αυτή η μετοχή αντέδρασε ανοδικά, για να προσεγγίσει το επίπεδο των 33,5 δολλαρίων, το οποίο με τη σειρά του αποτελούσε έναν από τους κυριότερους στόχους της ανοδικής αντίδρασης.
• Τυχόν συνέχεια της ανοδικής κίνησης θα ‘αδυνατίσει’ το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο.
• Προς το παρόν όμως η μετοχή παρουσιάζει στοιχεία κόπωσης της ανοδικής της κίνησης.
• Τυχόν επιστροφή της μετοχής σε χαμηλότερα επίπεδα θα αποτελέσει ένδειξη τερματισμού της ανοδικής κίνησης της Wall Street που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Κατάσταση τάσης

• Η μετοχή έχει ήδη προσεγγίσει αρκετά την περιοχή της ζώνης τάσης και διαθέτει πλέον την ‘πολυτέλεια’ απομάκρυνσης της.

Οπως αναφέρθηκε και στο κύριο άρθρο, η ‘αγορά’ προετοιμάζεται για την κίνηση που ‘θέλει’.

Ανεξάρτητα της δυνατότητας υλοποίησης της κίνησης αυτή, όλοι εκτιμούν ότι το ‘ταβάνι΄μιας τέτοιας κίνησης είναι η περιοχή των 3700 μονάδων. Στην ακόλουθη μελέτη φαίνεται ο λόγος που αναφέρεται το επίπεδο αυτό.

Μακροχρόνια συμπεριφορά

• Η μάχη που δίνει ο δείκτης για την παραμονή του στην περιοχή των 3.150 -3.330 μονάδων συνεχίζεται.
• Η μέγιστη δυνατή παραμονή στα επίπεδα αυτά (χωρίς να αναιρεθεί το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο) καθορίζεται από την ΄κάθοδο’ της γραμμής Α150.
• Διατηρούμε την εκτίμηση μας ότι ο χρόνος που είναι διαθέσιμος για την παραμονή στα τρέχοντα επίπεδα τερματίζεται τον Σεπτέμβριο (επομένως θα έχει ολοκληρωθεί η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των τραπεζών).

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Οι εκτιμήσεις μας για τη μεσοχρόνια συμπεριφορά του δείκτη διατηρούνται.
• Το πλέον πιθανό σενάριο είναι η προσπάθεια του να προσεγγίσει την αντίσταση Α150, πριν συνεχίσει την καθοδική του κίνηση (προσέξτε η προσπάθεια, όχι απαράιτητα η προσέγγιση).
• Η ‘αγορά’ όμως παραμένει διστακτική (παρά την ανάγκη για μια σημαντική ανοδική αντίδραση, την οποία συνομολογούν όλοι οι ‘ενδιαφερόμενοι’) και αιτία αποτελούν οι εξελίξεις στη Wall Street, αφού αυτές θα προηγηθούν της κίνησης του Γενικού Δείκτη.

Κατάσταση τάσης

•  Επαναλαμβάνουμε το προηγούμενο σχόλιο ‘...Η μεσοχρόνια καθοδική τάση παραμένει σε εξέλιξη. Η απόσταση του δείκτη από τη ζώνη τάσης είναι σημαντική και υπό φυσιολογικές συνθήκες ο δείκτης θα επιδιώξει να την μειώσει. ...’

Οπως αναφέραμε και στην προηγούμενη εβδομαδιαία ανασκόπηση

{... Η μετοχή φαίνεται να ενεργοποιεί το μεσοχρόνιο καθοδικό σενάριο. ...}

Η εν λόγω τράπεζα (και όχι μόνο αυτή) βρίσκεται στην τελική ευθεία για την έκδοση νέων ομολογιών για την βελτίωση της ρευστότητας της. Γιατί άραγε;

Μακροχρόνια συμπεριφορά

• Οπως γνωρίζετε από προηγούμενα σχόλια, '...Η μετοχή πέρασε για τρίτη φορά κάτω από το επίπεδο των 18,5 €, που αποτελεί τη γραμμή λαιμού του ΤΕΡΑΣΤΙΟΥ αρμονικού σχηματισμού αναστροφής που έχει δημιουργήσει τα δύο προηγούμενα χρόνια. (!) ...'
• Επαναλαμβάνουμε και θα συνεχίσουμε να επαναλαμβάνουμε ότι αυτός ο αρμονικός σχηματισμός ‘διοχετεύει’ πολύ μεγάλη ενέργεια στην μετοχή, η οποία πιθανότατα θα διοχετευθεί σε μια καθοδική κίνηση.
• Το σενάριο αυτό ενισχύεται με την καθοδική διάσπαση των 16,5 € και ‘δίνει’ σαν κύριο στόχο του το επίπεδο των 12 € (!!).

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Η αρμονία στη συμπεριφορά της μετοχής είναι πλήρης και εκφράζεται με την συμμετρικότητα της συμπεριφοράς της ως προς το έναν κάθετο (νοητό) άξονα που τοποθετείται στα μέσα του 2007.
• Το μεγαλύτερο μέρος της καθοδικής κίνησης της μετοχής θα γίνει εντός του καθοδικού καναλιού 167.
• Στα όρια του καναλιού αυτού πρέπει να εφαρμοστεί σύστημα συναλλαγών πλάγιας ζώνης (πωλήσεις στην περιοχή της Α167 και προσεκτικές αγορές στην περιοχή της Σ167)

Κατάσταση τάσης

• Η μετοχή έχει εισέλθει αναμφισβήτητα σε μεσοχρόνια καθοδική τάση. Επαναλαμβάνουμε για τρίτη φορά σχετικό σχόλιο ‘...Η ισχυρή προσπάθεια παραμονής της κοντά στη ζώνη τάσης (χωρίς να την ξεπεράσει ανοδικά) δημιουργεί τις συνθήκες για μία εντονότερη καθοδική κίνηση στο μέλλον. ...’

Ο λόγος της συνεχούς εστίασης στην συμπεριφορά των τραπεζών είναι γνωστός από προηγούμενα σχόλια μας. Την εν λόγω συμπεριφορά εκφράζει με εξαιρετικό τρόπο ο ‘κλαδικός’ δείκτης.

Μεσοχρόνια συμπεριφορά

• Ο δείκτης φαίνεται να επιβεβαιώνει τα σχόλια της προηγούμενης εβδομάδας που αφορούσαν την κόπωση του.
• Με τη συμπεριφορά του δείχνει να επιβεβαιώνει ότι η σημαντικότερη μεσοχρόνια αντίσταση του είναι η γραμμή Α11.
• Στην περίπτωση αυτή θα προσπαθήσει να κινηθεί ακόμα μία φορά προς τα πρόσφατα χαμηλά του.
• Καθοδική κίνηση κατά την επόμενη εβδομάδα επιβεβαιώνει το σενάριο αυτό.

Κατάσταση τάσης

• Η μεσοχρόνια τάση παραμένει καθοδική.
• Η απόσταση του από τη ζώνη τάσης είναι ‘φυσιολογική’ και δεν θα αποτελέσει εμπόδιο σε τυχόν προσπάθεια του να συνεχίσει την καθοδική του κίνηση. Αντίθετα τυχόν προσέγγιση του δείκτη στη ζώνη τάσης θα προσφέρει τη δυνατότητα λήψης νέων πωλητικών θέσεων.