|
Επιλεκτική χρεοκοπία : τί σημαίνει για την Ελλάδα
Η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι αρμόδιοι φορείς του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού
συστήματος δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να καταλήξουν σε ένα κοινό σχέδιο για
την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης.
Οι χρηματαγορές δείχνουν με τον τρόπο τους ότι δεν έχουν πεισθεί για την αποφασιστικότητα
και τη δυνατότητα των Ευρωπαίων να λάβουν τις απαιτούμενες αποφάσεις για την επίλυση
της κρίσης του χρέους που εξαπλώνεται στην ευρωζώνη. Απόδειξη γι’ αυτό αποτελεί
η εκτίναξη των spreads και των cds στις αγορές της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας, αλλά
και της Ιταλίας και της Ισπανίας το τελευταίο διάστημα.
Καθημερινά έρχονται στο προσκήνιο και νέα σχέδια υπό διερεύνηση από τις αρμόδιες
αρχές, σε μια ύστατη προσπάθεια να βρεθεί μια ολοκληρωμένη και αποδεκτή από όσο
το δυνατόν περισσότερους εμπλεκόμενους, λύση. Η αυριανή Σύνοδος Κορυφής αποτελεί
το αποκορύφωμα των τελευταίων συναντήσεων για την ανεύρεση μιας τέτοιας λύσης.
Στην τελευταία ενημέρωση της σελίδας Εβδομαδιαίας ανασκόπησης περιγράφηκε μια από
τις λύσεις που συζητώνται έντονα το τελευταίο διάστημα για το ελληνικό ζήτημα. Η
λύση αυτή αφορά την εφαρμογή κάποιου σχεδίου οργανωμένης αναδιάρθρωσης του ελληνικού
χρέους, όπως αυτό που εφαρμόσθηκε στην Ουρουγουάη το 2003.
Συγκεκριμένα δύναται να αφορά την αναβολή κάποιων εκ των πληρωμών για ένα χρονικό
διάστημα, στο οποίο η Ελλάδα, με τη βοήθεια του μηχανισμού στήριξης EFSF, θα προσπαθήσει
να εξαγοράσει μέρος των ομολόγων της σε χαμηλότερη τιμή.
Επιπλέον, το σχετικό σχέδιο δύναται να περιλάβει
-
την επιμήκυνση για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα (30 χρόνια) όλων των ελληνικών
ομολόγων που λήγουν μέχρι το 2020 (στην ονομαστική αξία τους, αλλά με επιτόκιο χαμηλότερο
από αυτό της εκαστοτε ισχύουσας έκδοσης), αλλά και
-
μια εναλλακτική ανταλλαγής όλων των ελληνικών ομολόγων με νέα 30ετή ομόλογα, με
την εγγύηση των μηχανισμών της ΕΕ (με αξιολόγηση ΑΑΑ), χωρίς να έχει γίνει γνωστό
αν τα νέα ομόλογα θα παραμείνουν στην αρχική ονομαστική αξία ή θα υποστούν "κούρεμα".
Η παραπάνω λύση ωστόσο εμπεριέχει το ρίσκο να κηρυχθεί η χώρα από τους οίκους
πιστοληπτικής αξιολόγησης σε καθεστώς ‘επιλεκτικής χρεοκοπίας’. Την αντίστοιχη
κατάσταση βίωσε η Ουρουγουάη το 2003.
Το κείμενο που ακολουθεί προέρχεται από το υλικό της σελίδας Εβδομαδιαίας ανασκόπησης.
{...
Στην περίπτωση της Ουρουγουάης, η οργανωμένη διαδικασία αναδιάρθρωσης του χρέους
που συμφωνήθηκε (και χαρακτηρίστηκε τελικά ως ‘επιλεκτική χρεοκοπία’ από τους περισσότερους
οίκους αξιολόγησης) αφορούσε την επιμήκυνση της λήξης των ομολόγων, ανταλλάσσοντας
ομόλογα μικρής διάρκειας με νέα μεγαλύτερης διάρκειας. Η διάρκεια των ομολόγων παρατάθηκε
για 5 χρόνια, ενώ η αξία τους μειώθηκε κατά 20%. Τη συμφωνία αποδέχθηκε το 89% των
ιδιωτών κατόχων ομολόγων.
Η αντίδραση των δύο εκ των τριών μεγάλων οίκων αξιολόγησης ήταν άμεση.
-
Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's υποβάθμισε την ημέρα της ανταλλαγής
στις 16 Μαίου 2003, την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από ‘CC’ σε
‘επιλεκτική χρεοκοπία’.
-
Την ίδια ημέρα ο οίκος Fitch υποβάθμισε την Ουρουγουάη στη βαθμίδα ‘DDD’ και στη
συνέχεια, στις 30 Μαΐου 2003, αξιολόγησε τα νέα ομόλογα με βαθμίδα ‘Β-’.
-
Στις 2 Ιουνίου 2003, η Standard & Poor's αύξησε την πιστοληπτική αξιολόγηση
της Ουρουγουάης στη βαθμίδα ‘Β-’.
Η Moody’s δεν εξέδωσε καμία αξιολόγηση χρεοκοπίας για την Ουρουγουάη.
Πέντε μήνες μετά την αναδιάρθρωση του χρέους της, η χώρα επέστρεψε στις διεθνείς
αγορές ομολόγων. Τα spreads των ομολόγων άρχισαν να μειώνονται, με αποτέλεσμα σταδιακά
χαμηλότερο κόστος δανεισμού για τη χώρα.
Το παράδειγμα της Ουρουγουάης απέδειξε ότι ακόμα και με μια προσωρινή ‘επιλεκτική
χρεοκοπία’, το χρέος μπορεί να γίνει διαχειρίσιμο βελτιώνοντας την οικονομική κατάσταση
της χώρας.
Το πρόβλημα της Ουρουγουάης ωστόσο, ήταν κατά κύριο λόγο η προσωρινή έλλειψη ρευστότητας,
που προκαλούσε μια μεγάλη σειρά ομολόγων που έληγαν μέσα σε λίγα χρόνια. Η επιμήκυνση
στην αποπληρωμή τους έδωσε στην Ουρουγουάη τον απαραίτητο χρόνο, ώστε σε συνδυασμό
με την ισχυρή ανάπτυξη και τη δημοσιονομική πειθαρχία, το φορτίο του χρέους της
να σταθεροποιηθεί γρήγορα.
Αντιθέτως, η Ελλάδα έχει πολύ υψηλό χρέος και δημοσιονομικό έλλειμμα. Επιπλέον,
η Ελλάδα αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού συστήματος και οι όποιες αποφάσεις αφορούν
το ελληνικό ζήτημα επηρεάζουν άμεσα όλη την ευρωζώνη. Στην περίπτωσή της, πριν την
αναγγελία μιας ‘επιλεκτικής χρεοκοπίας’ απαιτείται να έχουν βρεθεί λύσεις για :
-
την έλλειψη ρευστότητας που θα αντιμετωπίσει στην περίπτωση αυτή το ελληνικό τραπεζικό
σύστημα
-
τη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας όσον αφορά τη στήριξη των ελληνικών τραπεζών
και
-
το σύνολο του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος για την περίπτωση που η ‘επιλεκτική
χρεοκοπία’ σηματοδοτήσει πιστωτικό γεγονός και χρειαστεί να πληρωθούν τα CDS.
Στο πλαίσιο ικανοποίησης των συμφερόντων, όσο το δυνατόν περισσότερων από τους πιστωτές
τους, η Ελλάδα έχει βρεθεί έρμαιο των αποφάσεων και των σχεδίων των οικονομικά ισχυρών
της Ευρώπης. Για τον σκοπό αυτό η ‘επιλεκτική χρεοκοπία’ είναι αρκετά πιθανό να
συνοδευθεί από νέες υποχρεώσεις από την πλευρά της Ελλάδας ως και την παροχή ενυπόθηκων
εγγυήσεων στον μηχανισμό στήριξης.
Επί της ουσίας, σε μια ‘επιλεκτική χρεοκοπία’ η Ελλάδα πιθανότατα θα συνεχίσει να
οφείλει σχεδόν στο σύνολό του το δημόσιο χρέος και να επιβαρύνεται με τόκους, ικανοποιώντας,
σε αντάλλαγμα της χρονικής επιμήκυνσης και της διευκόλυνσης, τα ξένα συμφέροντα
και ‘βυθίζοντας’ την ελληνική οικονομία σε μεγαλύτερη ύφεση μέσω τον μέτρων λιτότητας
και των επιπλέον φόρων.
Η ‘επιλεκτική χρεοκοπία’ δύναται να έχει τα θετικά αποτελέσματα της περίπτωσης της
Ουρουγουάης μόνο εφόσον λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα για να αποφευχθούν περαιτέρω
μέτρα λιτότητας και πώλησης της δημόσιας περιουσίας και για να δοθεί χρόνος να ενεργοποιηθούν
νέοι παραγωγικοί μηχανισμοί στη χώρα για να αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης.
...}
|